Føroyski tíðindamiðilin kann antin skírast ella staðfestast sum politiskt heftur

Í drúgvari tíðargrein í nýggja Varðanum (83,1) greinar Bjarni Arge støðuna í føroyska miðlaheiminum í dag. Hann setir sjóneykuna á ymisk formlig viðurskifti hjá Kringvarpi Føroya, R7, Dagblaðnum, Portal.fo, Miðlahúsinum, Dimmalætting, Vágaportalinum og Norðlýsinum. Og niðurstøðan er, at allir teir føroysku miðlarnir kunnu antin skírast ella staðfestast at vera politiskt heftir.

Her er ein brellbiti úr niðurstøðuni:

Continue reading

Vit eru heimurin hvør hjá øðrum

(mynd: K.E. Løgstrup)

Í heyst kemur bókin Tað etiska kravið eftir danska heimspekingin og gudfrøðingin, K.E. Løgstrup, út á føroyskum máli. Tað er Eilif Samuelsen, sum hevur týtt bókina, og í Varðanum 83,1 er ein brellbiti úr útgávuni, sum er ávegis.

Her er ein brellbiti úr brellbitanum:

“Men hóast sambandið hjá tí vaksna við barnið er tað staðið, har annar í mest víðfevndu og lagnutungu merking er avhendur hinum, og tí eisini er har, vísindini hava verið før fyri at staðfesta tað, so er tað tó ikki minni galdandi – í øllum møguligum stigum – í teimum viðurskiftum, har vit hava við hvør annan at gera. Tann einstaki hevur ongantíð við eitt annað menniskja at gera, heldur hann ikki okkurt av lívinum hjá viðkomandi í síni hond. Tað kann vera okkurt ógvuliga lítið, eitt farandi huglag, ein góður hýrur, sum ein fær at følna, ella sum ein vekur, eitt stikni, sum ein dýpir ella ger til einkis. Men tað kann eisini vera ræðandi nógv, so tað rætt og slætt stendur til tann einstaka, um lívið hjá hinum eydnast ella ikki.

Kortini hava vit eina løgna og ótilvitaða hugmynd um, at tann heimur, har eitt menniskja hevur lív sítt, hoyra vit onnur í roynd og veru ikki við til. Tann heimur, sum fyri tann einstaka er hansara lívs innihald, hava vit eina margháttliga hugmynd um, at tann einstaki sjálvur er, so vit onnur eru uttanfyri hann og bara av og á bera við hann. Snýr tað seg vanliga, tá menniskju hittast, bara um, at heimar teirra bera hvør við annan fyri síðani óskalaðir at halda fram sína gongd, kann alt samalt ikki hava so nógv at týða. Bara har eitt menniskja hendingaferð av óhappi, mistaki ella við góðum ella óndum vilja brýtur inn í heimin hjá einum øðrum menniskja, leikar nógv á.

Í veruleikanum er tað tó ein margháttlig hugmynd, og minni margháttlig verður hon ikki av, at hon er okkum so sjálvsøgd. Í roynd og veru er tað jú heilt øðrvísi: vit eru heimurin hvør hjá øðrum og lagnan hvør hjá øðrum. At vit sum oftast síggja burtur frá tí, eru nóg nógvar grundir til.

Tað er ein vanlig heimspekilig eygleiðing, at tey mest grundleggjandi fyribrigdini, sum hoyra okkara tilveru til, verða vit seinast og torførast var við.

Men harafturat kemur, at tað fyribrigdið, ið her er talan um, er ógvuliga ørkymlandi. Fyri okkara sálarfrið er tað heppið, at vit ikki hava varhuga av, hvussu vit hava havt lívsmót og lívsleið, reinlyndi og falskleika hjá øðrum menniskjum í okkara hond við tí, sum vit vóru, søgdu og gjørdu í sambandi við tey, men at tað er fjalt.”

Framløgan í Listaskálanum

nevndin

(Nevndin í Varðanum: Jon Hestoy, Óli Jacobsen og Zakarias Wang. Myndin er av Birkblogg)

Mikudagin 13. apríl klokkan 16.30 varð 1. hefti av 83. bindi av Varðanum lagt fram í Listaskálanum í Havn.

Dorit Hansen, ritstjóri, bjóðaði vælkomin. Sólrún Michelsen, Hanus Kamban og Vónbjørt Vang, sum høvdu skrivað í heftið, lósu upp og vóru mikið fagnað av teimum á leið 70 áhoyrarunum.

Dorit Hansen segði, at fólk kundu tekna seg sum haldarar. Hon segði eisini, at Varðin ikki fer at verða seldur í leysasølu, men eftir fleiri áheitanum  er hetta broytt.

Sum limur í Varðanum fært tú tveir Varðar árliga fyri 400,-

Prísurin í leysasølu verður 288,- fyri hvønn Varða.

framløga Vencil(Ritstjórin Dorit Hansen. Mynd frá Vencli)

 

Framløgan í Listaskálanum hevur fingið umrøðu á

Birkblogg hjá Birgir Kruse

og á heimasíðuni hjá tíðarritinum Vencil

Góðar myndir eru á báðum støðum.

 

Vit takka Birgir og Oddfríða fyri hugleiðandi frásagnir.

Og vit takka eisini øllum tykkum, sum vístu Varðanum áhuga við at koma til framløguna.

Vælkomin í Listaskálan

Mikudagin 13. apríl, klokkan 16.30 verður nýggja nummarið av Varðanum lagt fram á móttøku í Listasavni Føroya.
Varðin hevur 95 ár á baki, og hevur havt nógvar ritstjórar, sum hvør á sín hátt hava ment ritið. Nýggi Varðin er tann fyrsti við Dorit Hansen sum ritstjóra.
Í hesum Varðanum eru stuttsøgur, yrkingar, greinar, ummæli, eitt úrval av list og ein rithøvundasamrøða.
Knút Háberg Eysturstein skrivar um upptøkur í Føroyum í 100 ár, Firouz Gaini skrivar um gransking, sum vísir, hvat ungir føroyingar hugsa um at flyta uttanlands í eitt tíðarskeið. Marna Jacobsen hugleiðir um tað at menna nýggjar høvundar, og Bjarni Arge viðger spurningin, hvørt føroyskir miðlar eru politiskt heftir.
Dorit Hansen hevur samrøðu við rithøvundin Marjuna Syderbø Kjelnæs, Solveig Hanusardóttir Olsen hevur eitt úrval um grind í føroyskari list, og sum brellbiti úr komandi týðing er brot úr bókini Tað etiska kravið eftir K.E. Løgstrup, sum Eilif Samuelsen hevur týtt.
Tvær minnisgreinar eru í hesum Varðanum, onnur um vinnulívsmann í Havn og hin um mentamenn í Klaksvík. Harumframt eru stuttsøgur eftir Hanus Kamban, Tórodd Poulsen, Turid Thomsen og Agnar Artúvertin, og yrkingar eftir Vónbjørt Vang, Sólrúna Michelsen, Maluna Poulsen og Katrin Reinert. Seks ummæli eru eisini við.
Ætlanin er at geva tveir Varðar út árliga. Mentanarritið verður sent til limir felagsins, og til ber at tekna seg sum lim á heimasíðuni www.mentanarrit.fo ella við at senda teldupost til varðin@mentanarrit.fo

Nú hómast næsti Varðin

Mentanarritið –  við 202 blaðsíðum, 25 rithøvundum og seks týðarum – er farið til prentingar. Og nú kanst tú tekna teg sum lim í bókmentafelagnum. Beint her á síðuni.

Limagjaldið kostar 300,-, og fyri tað fært tú tann fyrra av tveimum árligum Varðum ókeypis og tann seinna fyri 100,- fyri avgreiðslu og gjald.

Tekna teg sum lim. (trýst á leinkið)

Varðin perma

 

Jólini (og innlatingarfreistin) nærkast í hvørjum

SONY DSC

Títlingur umborð á skipi í Norðsjónum (© Hans Hillewaert / CC-BY-SA-4.0)

Fyrst fari eg takka tykkum, sum hava sent tilfar inn til Varðan! Bæði tykkum, sum hava sent inn av tykkara eintingum, og tykkum, sum hava sent inn eftir áheitan. Spennandi og fjølbroytt tilfar!

Og síðan fari eg at minna á, at freistin at lata tilfar inn til næsta Varðan er 8. januar í 2016. Allir tekstir hava áhugað, og allir tekstir verða lisnir. Men eg viðgeri tekstirnar, meti um teir og sendi tykkum teir aftur við viðmerkingum og fráboðan um, hvørt teksturin er tikin við ella krevur framhaldandi arbeiði.

Tá eg nú eri farin í holt við Varðan, hevur tað verið stuttligt at hyggja í gamlar Varðar og lesa tekstir frá ymisku tíðarskeiðunum. Varðin er veruliga ein varði í føroyskari mentanarsøgu, og tað er undrunarvert, hvussu høgt støðið mangan hevur verið.

Lesið meira…

Nýggi ritstjórin á Varðanum í Mentanarkafeeini

Í Mentanarkafeini í kvøld, týskvøldið 2. desember, eru bókmentir á breddanum. Tvey nýggj stuttsøgusøvn verða til viðgerðar: „Skuggamyndir“ eftir Ingun Christensen og „So hon starir inn í veggin“ eftir Arnbjørn Dalsgarð. Vit hitta høvundarnar og aftaná fara Vár í Ólavsstovu og Bergur Djurhuus Hansen at ummæla bøkurnar. Vit hitta eisini Dorit Hansen, sum er nýggjur ritstjóri á Varðanum, og Árna Dahl, sum á forlagnum Fannir endurútgevur gomul føroysk leikrit.

Útvarpið hjá Kringvarpinum kl. 19.00, 2. desember 2015, Suni Merkistein leggur til rættis.

Varðin nýggjan ritstjóra

Mentanarritið Varðin hevur fingið nýggjan ritstjóra. Tað er 44 ára gamla Dorit Hansen, sum nú skal ritstjórna 94 ára gamla tíðarritinum.

Dorit Hansen arbeiðir sum ritstjóri í Námi og hevur eisini arbeitt sum fríyrkismiðlafólk, har hon m.a. hevur ritstjórnað eykablaðnum Mentan hjá Miðlahúsinum. Dorit er útbúgvin cand. mag í enskum og samtíðarsøgu/samfelagsgreining, og hevur drúgvar royndir sum miðnámsskúlalærari.

Lesið meira…